اصلاح الگوی کشت کلید حل چالش‌های کشاورزی در اصفهان است
اصلاح الگوی کشت کلید حل چالش‌های کشاورزی در اصفهان است
با خشکسالی‌های متوالی دهه‌های اخیر و کمبود آب در استان اصفهان ضرورت تغییر اصلاح الگوی کشت و استفاده از تکنولوژ‌ی‌های نوین آبیاری برای نجات کشاورزی راه دور زدن بحران خشکسالی است.

با وجود تصویب لایحه الگوی کشت در 10 سال گذشته و بلاتکلیفی اجرای آن، طی سال‌های اخیر موضوع الگوی کشت یکی از چالش برانگیزترین مباحث در حوزه کشاورزی کشور بوده است؛ به‌طوری‌که بسیاری از کارشناسان و دست‌اندرکاران نابسامانی‌های تولید و حتی بازار محصولات کشاورزی را ناشی از عدم اجرای الگوی کشت مناسب می‌دانند.

در شرایطی که کشور با چالش و بحران آب دست و پنجه نرم می‌کند و زنگ کسری مخازن آب‌های زیرزمینی به صدا در آمده است، مسئولان وزارت جهاد کشاورزی بارها تاکید بر این نکته دارند که الگوی کشت مناسب در اختیار کشاورزان قرار گرفته اما این کشاورزان هستند که برنامه ارائه شده را رعایت نمی‌کنند.

این در حالی است که براساس گفته‌ کارشناسان کشاورزی با اجرای عملیات زیربنایی و زیرساختی برای تداوم کشاورزی در دوره خشکسالی و اصلاح الگوی کشت محصولات زراعی، تولیدات محصول باغی در یک هکتار تا حدود 50 درصد نسبت به کشاورزی سنتی باید افزایش ‌‌یابد و در مصرف آب هم سالانه 200 هزار لیتر در ثانیه در 10 هزار مترمربع عرصه کشاورزی صرفه‌جویی شود اما برآیند آمارها از تداوم خشکسالی در فلات مرکزی ایران به‌ویژه استان اصفهان و وضعیت وخیم باغ‌ها در شرق و غرب این استان نشان می‌دهد که در تمام چند دهه اخیر هیچ برنامه مدون و سیاست‌گذاری شده‌ای در اختیار کشاورزان قرار نگرفته است.

علاوه بر بحران خشکسالی و نیاز به تغییر الگوی کشت، مشکلاتی نیز هر ساله برای کشاورزان اصفهانی که اقدام به کشت محصولاتی از جمله سیب‌زمینی، پیاز، هویج، گوجه‌فرنگی و غیره می‌کنند ایجاد می‌شود، مسائلی که تحت‌تاثیر نوع برنامه‌ریزی در حوزه کشاورزی است.

هرچند طی سال‌های اخیر اصلاح الگوی کشت محصولات زراعی و جایگزینی گیاهان تاب‌آور در برابر خشکی و شوری در دستور کار مدیران در استان اصفهان قرار گرفته اما هر سال شاهد نوسانات شدیدی در بازار برخی از محصولات کشاورزی هستیم که به‌دلیل عدم رعایت الگوی کشت گاهی تولیدات آنها به نسبت سال‌های گذشته کاهش یافته و یا حجم تولید آنقدر بالا می‌رود که کشاورزان و مسئولان نمی‌دانند باید با مازاد اقلام تولیدی چه کنند.

براین اساس به منظور دوام زراعت در پهنه استان اصفهان با وجود استمرار سال‌های کم‌آبی، مستلزم تغییر الگوی کشت و برنامه‌ریزی مجدانه و اصولی برای تحقق این مهم با توجه به اقلیم و ظرفیت‌های بومی است. چراکه تغییر الگوی کشت در کشوری همچون ایران که میزان بارندگی آن یک چهارم و تبخیر آب آن 2 برابر جهان است باید تمام برنامه‌ریزی‌ها در زمینه تولید محصولات کشاورزی به صورت همگرا مورد توجه قرار بگیرد.

بنابراین با توجه به اینکه رهبر معظم انقلاب امسال را سال “تولید، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌ها” نام‌گذاری کرده‌اند، اجرای یک الگوی کشت مناسب می‌تواند در تحقق این سیاست و همچنین تأمین امنیت غذایی کشور بسیار مؤثر باشد.

شبکه ملی توزیع آب در اصفهان باید تعریف شود؛تغییر اقلیم در اصفهان دلیل خشکسالی

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان گفت: همان‌گونه که شبکه ملی توزیع برق در کشور تعریف شده است، برای رفع چالش‌های پیش‌روی آب باید هرچه سریع‌تر شبکه ملی توزیع آب هم ایجاد شود.

حسن قاضی‌عسگر با اشاره به اینکه اصلاح الگوی کشت در کشاورزی بیش از هر زمان دیگر ضروری است، اظهار داشت: متاسفانه امروز به شکل بهینه از آب استفاده نمی‌شود و بهره‌مندی از آب غرقابی رواج یافته در حالی که بیش از 2 هزار  هکتار گلخانه پایدار را ایجاد کردیم.

وی ادامه داد: در شرایط فعلی کشاورزان باید به سمت کاش محصولات خشکبار از جمله آجیل مثل پسته، گردو و بادام با ارزش افزوده بالا سوق داده شوند.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان پیرامون اینکه طی 30 سال گذشته سیاست‌هایی را در راستای توسعه پایدار استان در پیش گرفته‌ایم، افزود: متاسفانه به دلیل عدم رعایت شاخص‌ها، مدت‌هاست استان با تغییرات اقلیم روبه‌ رو شده که نتایج آن خشکسالی و کاهش بارندگی‌ها است.

وی درباره اینکه با شرایط فعلی استان ایده طرح‌های توسعه کم ‌آب‌بر و کم آلاینده با ارزش افزوده بالاتر را در دستور کار قرار گرفته است، بیان کرد: نگاه به توسعه استان اصفهان از گذشته نشان می‌دهد که برخی از شرکت‌های موفق نه تنها مصرف آب ندارند بلکه با ارزش افزوده بالا پاک هستند.

قاضی‌عسگر ادامه داد: به عنوان نمونه شرکت‌های دانش‌بنیان با توسعه اقتصادی و گردش مالی بالا در استان اصفهان از آن دسته شرکت‌هایی هستند که در حفظ محیط زیست خدمات رسان و فعال بودند.

وی تاکید کرد: تغییرات اقلیم یکی از دلایل عدم رعایت شاخص‌های توسعه پایداری در استان اصفهان است، تغییر اقلیم باعث خشکسالی و عدم بارندگی شده است، به همین دلیل ایده‌ها و طرح‌های توسعه‌ای غیرآلاینده و کم‌آب‌بر مطرح شد.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان با بیان اینکه برخی از شرکت‌ها در استان با اشتغال‌زایی و صادرات بالا محصولات دانش بنیان تولید می‌کنند و آلایندگی ندارند، گفت: برای عدم وابستگی به طرح‌های انرژی و آب‌بر، منطقه ویژه علم و فناوری را تشکیل دادیم تا فضای ایجاد و توسعه صنایع دانش بنیان را فراهم کنیم.

نوسانات نرخ محصولات کشاورزی با عدم اصلاح الگوی کشت

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: نوسانات نرخ محصولات کشاورزی با عدم توسعه الگوی کشت مشکلات بسیاری را برای کشاورزان ایجاد می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید ناصر موسوی لارگانی با بیان اینکه برای خرید تضمینی باید به کشاورز الگوی کشت داده شود، اظهار داشت: هنگامی که در صنعت کشاورزی آموزش الگوی کشت براساس نیازهای کشاورزی اجرایی نشود با افزایش مازاد تولیدات، کشاورز نه تنها نمی‌تواند هزینه‌های تولید محصول کاشت و برداشت خود را جبران کند بلکه ضررهای هنگفتی را در شرایط کم‌آبی متحمل خواهد شد.

وی درباره اینکه اگر کشاورز را به حال خودش رها کنیم بدون شک با ضرر روبه‌رو می‌شویم، بیان کرد: با نبود الگوی کشت مثلا به واسطه اینکه در سالی پیاز کم بوده تمام کشاورزان به کشت این محصول گرایش می‌یابند که با نبود مشتری قطعا کشاورز ضرر خواهد کرد.

نماینده مردم فلاورجان در مجلس پیرامون اینکه چنانچه تولید محصولات کشاورزی صرفه اقتصادی داشته باشد تولیدات افزایش می‌یابد، افزود: برای خرید تضمینی باید به کشاورز الگوی کشت بدهیم، برای نمونه گفته شود کشاورز 20 تا 50 هکتار گندم کشت کند و به همان مقدار از او خرید شود.

وی اظهار داشت: هم اکنون در شهرستان فلاورجان با بررسی‌هایی که اداره جهاد کشاورزی شهرستان و استان داشته کشت‌هایی مانند زعفران و درخت‌های پسته و کشت‌هایی که از نظر آب‌بری یک چهارم برنج آب مصرف می‌کنند جایگزین این محصول شدند.

موسوی لارگانی بیان کرد: از کشاورزان درخواست داریم به تغییر الگوی کشت، سیستم آبیاری و تغییر نهرهای سنتی به بتنی روی آورند، چرا که با این کار پرت‌آب بسیار کاهش پیدا می‌کند.

وی افزود: یکی از مشکلات بزرگ استان اصفهان بحث کم‌آبی و خشکسالی است و اگرچه در سال‌های گذشته فعالیت‌هایی برای کم‌آبی شده اما این فعالیت‌ها چشمگیر نبوده و می‌توان گفت آن فعالیتی که دولت‌ها باید در این امر داشته باشند را نداشتند.

به گزارش تسنیم، استان اصفهان با قرارگیری در اقلیم گرم و خشک جغرافیایی یکی از استان‌های کم آب ایران است که با کاهش بارندگی‌ها، افت شدید سطح منابع آب زیرزمینی، خشکی رودخانه زاینده‌رود، وجود کارخانه‌های بزرگ و کوچک صنعتی و معدنی، تنش‌های اجتماعی به‌تبع افزایش جمعیت، در معرض تنش‌ها و خشکسالی متوالی قرار گرفته که به نظر می‌رسد تداوم صحیح اجرای برنامه‌های الگوی کشت در مناطق مختلف این استان می‌تواند کلید حل چالش‌های کشاورزی باشد.

بنابراین با وجود آنکه عدم اجرای الگوی کشت طی سال‌های اخیر تبعات منفی متعددی نظیر کاهش، مازاد تولید و نوسانات قیمت در بازار را نشان می‌دهد، انتظار می‌رود که مسئولان و دولتمردان توجه جدی‌تری به این مسئله حیاتی داشته باشند تا همه ساله شاهد نوسان قیمت محصولات کشاورزی در بازار نباشیم.